Târih, edebiyat, hadîs ve fıkıh âlimi. İsmi, Halîl bin Aybek bin Abdullah’dır. Künyesi Ebü’s-Safâ’dır. Lakabı Selâhaddîn olup, Selâhaddîn-i Safdî diye tanınır. Türk asıllıdır. 1296 senesinde Filistin’in Saîd beldesinde doğdu. Yirmi yaşlarında tahsîle başladı. Zamanının tanınmış âlimlerinden olan Şihâbüddîn Mahmûd, İbn-i Seyyidinnûr, İbn-i Nübâte, Ebû Hayyân, el-Mezzî ve Yûnus ed-Debbûsî’den ilim öğrendi. Tâcüddîn-i Sübkî’nin babasından Şifâ adlı eserin tamâmını okudu. Zehebî; “O benden, ben de ondan ilim ve hadîs öğrendik” demektedir.

Tâcüddîn-i Sübkî, Şafiî fıkıh âlimlerinin hâl tercümelerini ihtiva eden Tabakât-üş-Şâfiiyye’sinde Safdî’ye özel bir yer ayırmıştır. Tâcüddîn-i Sübkî, Safdî’nin edebiyattan başka fıkıh, usûl ve hadîs ilmi okuduğunu kaydederken şöyle demektedir: “Safdî, ne zaman bir kitap te’lif edecek olsa, fıkıh, hadîs ve usûlün yanında asrın ileri gelenleri hakkında da bana sorular sorardı. Benden yardım isterdi. Cem’ul-cevâmî kitabını yazdığı zaman bir cemâatin huzurunda okudu. Dinleyenler zevk aldı ve istifâde etti.”

Aynı zamanda iyi bir hattat olan Safdî Kahıre, Râhbe, Haleb’de kâtiplik ve Şam’da Beyt-ül-mâl vekilliği vazifelerinde bulundu. 1362 senesi Şevval ayının onuncu günü taun hastalığından vefat etti. Özellikle edebiyat alanında meşhûr olan Safdî, âlimlerin hâl tercümelerini ihtiva eden otuz cildlik El-Vâfi bil-vefeyât isimli eseriyle meşhûr oldu. Ayrıca eserlerinin çokluğu ile dikkati çekti. Tâcüddîn Sübkî, onun yazdığı eserlerin sayısının altı yüzü geçtiğini zikretmektedir.

En önemli eseri olan El-Vâfi bil-vefeyât, Arapça olup, İslâm târihinde en büyük biyografi kitablarındandır. Eserde her türlü ve her sınıfa ait binlerce kimsenin hayât hikâyesi mevcuttur. Çeşitli kütüphanelerde yazmaları vardır. İlk defa Leone Caetani ve daha sonra Hellmut Ritte rtarafından neşredilmiştir. Eserin düzeni, alfabetik olmakla beraber, Peygamberimizin hayât hikâyesi ile başlar. Daha sonra, adı ve babalarının adı Muhammed olanlarla devam eder.

Eserde on bir bölümlük bir mukaddime kısmı yer alır. Mukaddimenin birinci bölümünde; müslümanlar, İranlılar, yahûdîler v.b. tarafından kullanılan takvimler; ikinci bölümde, târihlerin yazımındaki dilbilgisi kuralları, üçüncü bölümde olayların târihlerinin belirlenmesi, dördüncü bölümde etnik ve topoğrafik isimler, beşinci bölümde özel isimler, künyeler, lakaplar, verilen isimler ve bu isimlerin birbiriyle olan alâkası, altıncı bölümde yazım kaideleri, kısaltmalar ve diğer kurallar, yedinci bölümde târihi eserlerin plânı, sekizinci bölümde ölüm kelimesinin açıklanması, dokuzuncu bölümde târihi eser yazmanın faydası, onuncu bölümde iyi tarihçilerin özellikleri, on birinci bölümde târihî biyografi, konulara göre ayrılışı ve otuz beş eserin özel bibliyografyası anlatılmıştır.

Safdî’nin eserlerinden bâzıları şunlardır: 1-Avan-in-nasr ve a’yân-il-asr: Bu eserde muasırlarının hâl tercümelerini el-Vafî’den alarak yazmıştır. 2-Lâmiyet-ül-acem (iki cild), 3-Elhân-üs-sevaci’ beyn-el-mebadi’ vel-merâci’ (İki cild), 4-Keşf-ül-hâl fi vasf-il-hâl, 5-Fedd-ül-hifâm anit-tevriye vel-istihdâm, 6-Et-Tezkiret-üs-salâhiye, 7-Mesâlik-ül-ebsâr fil-memâlik-ül-emsâr (Coğrafya ile ilgilidir).