İslâm Tarihi Ansiklopedisi

REYHÂNE (radıyallahü anhâ)

Peygamber efendimizin cariyesi iken müslüman olan muhterem hanımları. Medîne’de bulunan yahûdîlerin Benî Kureyzâ kabîlesindendir. Nesebi, Reyhâne binti Sem’ün İbn-i Yezid veya Reyhâne binti Zeyd bin Amr bin Hanefe bin Şem’ûn bin Yezid’dir. Doğum târihi belli değildir. Peygamberimizden önce 631 (H. 10) senesinde Medîne’de vefat etti. Bakî kabristanlığına defnedilmiştir.

Peygamber efendimiz Hendek Savaşından sonra 626 (H. 5) senesinde Medîne’nin dışında bulunan ve bir kaleye sığınan Benî Kureyzâ yahûdîlerinin üzerine yürüdü. Çünkü bunlar devamlı huzursuzluk kaynağı oluyorlardı. Benî Kureyzâ yahûdîlerinin bulunduğu kale, muhasara ve kuşatmadan sonra müslümanların eline geçti. İçinde bulunan yahûdîler malları, mülkleri, çocukları ve kadınları ile birlikte ganîmet olarak alındılar.

Benî Kureyzâ’dan alınan savaş ganimetleri ve esirleri, müslümanlar arasında İslâm dînine uygun bir şekilde taksim edildi. Reyhâne (r. anhâ) da savaş esirleri arasında bulunuyordu. Ganîmetler taksim edilince, Reyhâne (radıyallahü anhâ), da Peygamber efendimizin hissesine düştü. O zaman yahûdîlik dînine inanan Reyhâne’yi (radıyallahü anhâ) dilerse kendi dîninde kalmak, dilerse müslüman olmak hususunda Resûlullah efendimiz serbest bırakmışlardı. Reyhâne (r. anhâ) da; “Ben kendi dînimde kalmak istiyorum” diye arzetmişti. Peygamber efendimiz merhametlerinden; “Sen Allahü teâlânın ve O’nun Resûlünün yolunu tutmak ister misin? Ben böyle münâsib görüyorum” diye teklifte bulundular. Reyhâne (radıyallahü anhâ) da; “Evet” dedi. Müslüman olmakla şereflendi. Peygamber efendimiz, bu davranışından sonra Reyhâne’yi (radıyallahü anhâ) âzâd ettiler. Mehirlerini vererek, nikâhlarına aldılar. Ayrı bir ev açarak hanımları arasına koydular. Reyhâne (r. anhâ) bütün müslümanların annesi oldu.

Peygamber efendimiz, hazret-i Hadîce’nin vefatına kadar hiç evlenmedi. Diğer evliliklerinin hepsini Allahü teâlânın emri ile hazret-i Aişe’yi nikahladıktan sonra yaptı. Bunlar dînî, siyâsî sebeplerle veya merhamet ve ihsan ederek yapılan evlenmelerdir (Bkz. Muhammed aleyhisselâm). Nitekim Reyhâne (radıyallahü anhâ) ile de olan evlenme böyledir. Hadîs-i şerîfde buyruldu ki: “Bütün zevcelerimle evliliklerim ve kızlarımı evlendirmem, hepsi Cebrail’in Allahü teâlâdan getirdiği izinle olmuştur.”

Reyhâne (radıyallahü anhâ) sakin, temiz karakter sahibi, yumuşak huylu ve hanımefendi idi. Peygamber efendimizden önce vefat ettiği için hadîs-i şerîf nakletmemiştir.