Kozmoloji âlimi. İsmi, Muhammed bin İbrahim bin Ebî Talip el-Ensârî es-Sûfî ed-Dımaşkî’dir. Künyesi Ebû Abdullah, lakabı Şemseddîn’dir. Muhtemelen 1256 senesinde Şam’da doğdu. Hayâtının büyük kısmını Şam’da geçirdi. Şam yakınlarındaki Rebvâ köyünde imamlık yaptı. Ömrünün sonuna doğru Tabor dağlarına yakın Safad’da bulundu ve 1326 senesinde orada vefat etti.

Şemseddîn Dımaşkî, Nuhbet-ut-dehr fi acâib-il-berr vel-bahr adlı eseri ile meşhûr oldu. Eser, detaylı bir kozmoloji kitabı olup, Ebü’l-Fidâ’nınkine nazaran matematik ve coğrafya bakımından geride olmakla beraber, çok farklı ve daha fazla bilgileri ihtiva etmektedir. Dokuz kısım ve yetmiş beş bölümdür. Birinci kısım, yeryüzünün şekli ve bununla ilgili eski bilgileri ihtiva etmektedir. On bölümden meydana gelen bu kısımda matematik ve genel coğrafyaya ait geniş bilgiler mevcuttur. Dünyânın büyüklüğü, enlem ve boylam, iklimler, mevsimler, eski anıtlar anlatılmaktadır, ikinci kısımda; altın, gümüş, bakır, demir, çinko, kalay, kurşun ve civanın özellikleri, kıymetli metaller ile dağların meydana gelişi (11 bölüm), üçüncü kısımda; nehirler, kaynaklar, kuyular (6 bölüm), dördüncü kısımda; deniz ve hareketi, dünyâyı kaplaması, tuzluluğun sebepleri ve adalar (6 bölüm), beşinci kısımda; Akdeniz, med ve cezir, son iki bölümde kısaca Karadeniz, Hazar denizi ve Aral gölü (6 bölüm), altıncı kısımda; Hind okyanusu ve adaları, yedinci kısımda; doğu krallıkları, dâr-ül-İslâm ülkeleri ve önemli şehirleri (13 bölüm), sekizinci kısımda; Mısır’dan İspanya’ya kadar olan batı krallıkları (6 bölüm), dokuzuncu kısımda ise; çeşitli insan ırkları, Sam, Ham soyları ile bunlar hakkında bilgiler; takvimleri, bayramları, insanların çevre şartlarından etkilenmeleri (9 bölüm) anlatılmaktadır.

Dımaşkî, bilhassa; mineraloji, metaller, jeolojiye ilgi duymasına rağmen, Nuhbe’de bitkiler, hayvanlar, târihî olaylar, san’at ve san’atkârlar hakkında da bilgi vermektedir. Zelzeleleri gözleyen Şemseddîn Dımaşkî; dağların ve kaynakların meydana gelmesi ile zelzeleler arasında bir alâkanın mevcudiyetini düşünmüştür. Ayrıca kitabın sonuna renkli bir harita da ilâve etmiştir. Dımaşkî bu eserini yazarken kendinden önce yaşayan ve bu alanda eser yazan müslüman ve diğer ilim adamlarının eserlerinden faydalanmıştır.

Şemseddîn Dımaşkî’nin diğer eserleri şunlardır: 1-Kitâb-üs-siyâse fi ilm-il-firâse (siyâset hakkında yazılmıştır), 2-Elmakâmât-ül-felsefiyye vet-tercemet-üs-sûfiyye (tasavvuf üzerine elli bölümlük bir eser), 3-Cevâbu risâleti ehl-i cezîret-i Kıbrıs (Kıbrıs’daki hıristiyanlara İslâm’ın cevâbı olarak hazırlanmıştır).