İMÂDŞÂHLAR
Hindistan’ın Dekken bölgesinde Fethullah İmâd-ül-Mülk tarafından kurulan hanedan. Bu hanedana mensûb olan hükümdarların hepsi, isimlerine İmâdşâh ünvanını eklediği için devletlerine de İmâdşâhlar Devleti denildi. Ayrıca Berar’da kurulduğu için Berar Devleti diye de bilinmektedir.
Fethullah İmâd-ül-Mülk, aslen Vicayanagarlı bir brehmen olup, Dekken’deki Behmenî hükümdarı Birinci Ahmed Şâh’ın Vicayanagar’a yaptığı sefer sırasında esir alınmış ve İslâm terbiyesi ile büyütülmüştü. Sonraları Berâr valisi Abdülkâdir Hân’ın hizmetinde çalıştı. Onun ölümünden sonra Behmenî sultânı İkinci Muhammed Şah zamanında bu şehre vali tâyin edildi. Muhammed Şâh’ın vefatından sonra taht kavgalarından faydalanarak 1490 (H. 896) senesinde Berar’da bağımsızlığını îlân etti. Bu devletle beraber Behmenlerin yıkılmasıyla Dekken’de dört devlet ortaya çıkmıştı. Dekken devletleri denilen bu devletlerin birinin sultânı olan Fethullah İmâd-ül-Mülk, nüfuz sahibi olduğundan, diğer sultanlar arasında sulhun sağlanmasında büyük yardımı oldu. Fethullah İmâd-ül-Mülk, 1504 senesinde ölünce, yerine oğlu Alâaddîn İmâdşâh geçti. Alâaddîn İmâdşâh, babası kadar dirayetli değildi. Lüzumsuz yere Gucerât sultânı Mahmûd Şah Baykarave Gülkende sultânı Kulu Kutupşâh ile savaşa girerek, memleketin felâkete sürüklenmesine sebeb oldu. 1529 senesinde ölünce yerine oğlu Derya İmâdşâh geçti. Derya İmâdşâh da, babası gibi dirayetsiz bir hükümdardı. Uzun süren saltanat devrinde Berar’ın, Dekken üzerindeki siyâsî gücü giderek azaldı. Derya, diğer müslüman sultanlar arasındaki ihtilâflarda, çoğu zaman ikinci plânda kaldı. Sâdece bir sefere mahsûs olmak üzere, büyük bir siyâsî başarı gösterdi. Bicâpur Sultânı ile Vicayanagar mihracesi arasında, Ahmednagar sultânı Hüseyn Nizâmşâh aleyhine yapılan gayri ciddî bir anlaşmaya girdikten sonra, el altından Hüseyn Nizâmsâh’ı destekleyerek Güney Hindistan’da Hindu hâkimiyetinin yerleşmesine mâni oldu. Derya İmâdşâh; saltanatının son senelerinde, veziri Tufal Hân’ın hâkimiyeti altına girdi ve 1560 yılında öldü. Ölümünden sonra yine oğlu Burhan İmâdşâh, Vezir Tufal Hân tarafından tahta geçirildiyse de kısa bir süre sonra onu hapse attıran vezir, başa kendisi geçip saltanat sürdü. Dekken’deki müslüman devletleri birleşerek 1564 senesinde Vicayanagar üzerine hücûm ettiler. Yaptıkları Talikota muharebesinde düşmanlarını perişan ettiler. Daha sonra da bu ittifaka iştirak etmeyen İmâdsâhlar üzerine yürüdüler. Vezir Tufal, Bicâpur ve Ahmednagar sultanlarından meydana gelen müttefiklere yenilmesine rağmen düşmanlarını birbirine düşürdü. Bicâpur, sultânını kandırarak çekilmeye razı etti. 1572 senesinde Ahmednagar sultânı Murtaza Nizâmşâh, İmâdşâh’ı hapisten kurtarmak bahanesiyle Berar’ı ele geçirdi ve İmâdsâhlar hanedanlığına son verdi. Tufal Hân, Burhan İmâdşâh ve bütün ailesi Ahmednagar sultanlığına bağlı bir kaleye gönderildiler.
İMÂDŞÂHLAR HÜKÜMDARLARI
|
İMÂDŞÂHLAR HÜKÜMDARLARI |
Tahta Geçişi |
|
1-Fethullah İmâd-ül-Mülk |
1490 (H. 895) |
|
2-Alâaddîn İmâdşâh |
1504 (H. 909) |
|
3-Derya İmâdşâh |
1529 (H. 935) |
|
4-Burhan İmâdşâh |
1562-1574 (H. 969-982) |