Hadîs âlimlerinin büyüklerinden. Kütüb-ü sitte denilen altı sahîh hadîs-i şerîf kitabından Sünen-i İbn-i Mâce adlı eserin müellifi. İsmi Muhammed bin Yezid olup, künyesi Ebû Abdullah’tır. 824 (H. 209)’da Kazvin’de doğduğu için Kazvînî nisbesiyle bilinir. İbn-i Mâce diye meşhûr oldu. 886 (H. 273)’de vefat etti.

Basra, Bağdâd, Küfe, Mekke-i mükerreme, Şam, Mısır, Horasan ve Rey gibi zamanının ilim merkezilerine giderek, hadîs-i şerîf ve onunla alâkalı ilimleri tahsîl etti. Gittiği bu merkezlerde büyük hadîs âlimleriyle karşılaşarak, onlardan istifâde etti. Leys, İbrahim bin el-Münzîr, Muhammed bin Abdullah bin Numeyr ve daha başka âlimlerden hadîs-i şerîf öğrendi. Hadîs ilminde yüksek dereceye ulaştı. Ebu’l-Hasen el-Kattân, Ahmed bin Ravh el-Bağdâdî, Muhammed bin Îsâ el-Ebherî gibi âlimler ondan hadîs-i şerîf rivayet ettiler.

Zamanındaki ve daha sonraki asırlarda yetişen hadîs âlimlerince sika (güvenilir) olduğu bildirilen İbn-i Mâce, içerisinde dört bin hadîs-î şerîf bulunan Sünen-i İbn-i Mâce’yi te’lif etti. Kütüb-ü sitte’nin içerisinde altıncı olarak kabul edilen bu kıymetli eser, hadîs-i şerîf fihristlerinde ve mu’cemlerde, (MC) harfleriyle gösterilmektedir.

Tefsir ilminde de derin âlim olan İbn-i Mâce’nin (rahmetullahi aleyh) Tefsîr-i Kur’ân adlı bir eseri ile doğduğu ve büyüdüğü yer olan Kazvin’in târihi ile ilgili kitapları oldukça kıymetlidir.

İbn-i Mâce’nin rivayet ettiği hadîs-i şerîflerden bâzıları:

“Müslümanlar hakkında en hayırlı ev; içinde yetime ihsan olunan evdir. En kötü ev ise, yetime kötülük yapılan evdir. Ben ve yetimin bakıcısı olan kimse Cennet’te şu iki gibiyiz.” Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem bu sırada mübarek iki parmağını gösteriyordu.

“Sizin hayırlınız, Kur’ân-ı kerîmi öğrenen ve öğreten kimselerdir.”

“Sizin hayırlınız, kadınları için hayırlı olanlarınızdır.”